Պետեր Հանդքե։ Նոբելյան բանախոսություն

handkepeterԽաղա խաղը: Մի եղիր գլխավոր հերոս: Փնտրիր մարտահրավերներ: Բայց մի նպատակադրվիր կոնկրետ արդյունքի: Խուսափի՛ր հետին մտքերից: Ոչինչ մի թաքցրու: Եղիր մեղմ և ուժեղ: Ունեցիր մասնակցություն, բայց արհամարհիր հաղթանակը: Մի պրպտիր, մի ստուգիր, բայց զգոն մնա՝ նշաններին հետամուտ: Եղիր բաց աշխարհի առաջ: Բարձրացրու աչքերդ, հրավիրիր ուրիշներին այնտեղ նայելու, համոզվիր, որ կա բավարար խորություն ու գտիր քեզ նրանցից յուրաքանչյուրի արտացոլքում: Վճիռ կայացրու, երբ ոգեշնչված ես: Թույլ տուր քեզ ձախողելու: Բայց ամենից առաջ քեզ ժամանակ տուր՝ անցնելու զարտուղիներով: Մի անտեսիր ծառն ու ջուրը: Կանգնիր այնտեղ, որտեղ ուզում ես և թույլ տուր արևին ջերմացնելու քեզ: Читать далее

Օմար Խայամ։ Գովք գինու և վայելքի

Դրախտում ասում են, փերի-հուրն անուշ է,
Կասեմ՝ դրախտից խաղողի ջուրն անուշ է,
Առ այս կանխիկն, ապառիկից ձեռ քաշիր,
Հեռվից է, որ թմբուկի ձենն անուշ է:

****

Տիեզերքն համայն մտովի տեսա ու շոշափեցի,
Մարդկային հոգու ճախրանքներն
ամեն ես ճանաչեցի,
Եվ, այնուհանդերձ, հայտարարում եմ
առանց կասկածի.
Այլ երանություն չգիտե՛մ՝ գինու վայելքից բացի: Читать далее

Նվիրվում է Շվեյցարիային: Էռնեստ Հեմինգուեյ

Hemingway-1957Միստր Ուիլլերի զվարճությունները Մոնտրեում

Կայարանի բուֆետում տաք էր ու լուսավոր։ Ջանադրաբար մաքրված փայտե սեղանները փայլում էին․ դրանց վրա թղթե տոպրակներով աղի գալեթներ էին դրված։ Աթոռները քանդականախշ էին, ժամանակի ընթացքից՝ մաշափայլ, բայց և այնպես՝ հարմար նստատեղով։ Պատից կախված էր փայտե փորագրանախշ մի ժամացույց, իսկ սենյակի խորքում բուֆետի դիմհարն էր։ Դրսում ձյուն էր գալիս։ Ժամացույցի տակի սեղանի մոտ երկու բեռնակիր մաճառ էին խմում։ Երրորդ բեռնակիրը մտավ ներս ու ասաց, որ Սեն-Մորիսից ժամանող արևելասիմպլոնյան ճեպընթացը մեկ ժամ կուշանա։ Միստր Ուիլլերի սեղանիկին մոտեցավ մատուցողուհին։
— Ճեպընթացը մեկ ժամ ուշանում է, սը՛ր,— ասաց նա։— Միգուցե սո՞ւրճ խմեիք։
— Իսկ չե՞ք կարծում, որ հետո չեմ քնի։
— Ներեցեք, ի՞նչ,— հարցրեց աղջիկը։
— Բերե՛ք սուրճը,— ասաց միստր Ուիլլերը։
— Խնդրե՛մ, սը՛ր։ Читать далее

Ցուրտ օրը։ Վիլյամ Սարոյան

saroyan

Սիրելի Մ…
Կուզեի իմանաք, որ այսօր շատ ցուրտ է Սան Ֆրանցիսկոյում, և ես սառչում եմ: Այնքան ցուրտ է սենյակս, որ ամեն անգամ պատմվածք սկսելիս, ցուրտն ինձ նեղում է, ու ես վեր պիտի կենամ լիցքային վարժություններ անելու: Ուստի, կարծում եմ, որ մի բան պիտի անել պատմվածք գրողներին տաք պահելու համար: Մեկ-մեկ շատ ցուրտ ժամանակ էլ եմ գրում, բայց մեկ-մեկ էլ՝ ոչ: Շատ լավ եղանակին էլ է նույնը: Չեմ սիրում, երբ օրս առանց պատմվածք է անցնում, և ահա թե ինչու եմ գրում նամակս՝ իմացած եղեք, որ սաստիկ բարկացած եմ եղանակի վրա: Չկարծեք, թե նստած եմ մի սքանչելի ու տաք սենյակում, ինչպես ասում են՝ արևոտ Կալիֆոռնիայում, ու բաներ եմ հորինում ցրտի մասին: Շատ ցուրտ մի սենյակում եմ, արևի նշույլ իսկ չկա ոչ մի տեղ, միակ բանը, որից կարող եմ խոսել, ցուրտն է, քանի որ այսօր ցրտից բացի ոչինչ չկա: Читать далее

Վելվետե շալվարը: Վիլյամ Սարոյան

saroyan

Մարդկության մեծամասնությունը, եթե չասենք երբեք, ապա խիստ հազվադեպ է խորհում այն մասին, թե ինչ կարևոր բան է շալվարը: Սովորական մարդը առավոտյան շալվար հագնելիս և երեկոյան այն հանելիս, կամ օրվա որևէ այլ պահի, մի վայրկյան անգամ կանգ չի առնում մտածելու, եթե նույնսիկ այդ մտքերը զվարճանալու համար լինեն միայն, թե ինչ դժբախտ կլիներ ինքը, եթե շալվար չունենար, ինչ խղճուկ տեսք կստանար, եթե ստիպված լիներ մարդկանց առաջ ներկայանալ առանց շալվարի, ինչքան անճոռնի կդառնար նրա շարժուձևը, որքան անհեթեթ՝ յուրաքանչյուր ասած խոսքը, ինչ կատարյալ՝ անուրախ նրա վերաբերմունքը կյանքի նկատմամբ: Читать далее

Ինչ-որ բան վերջացավ։ Էռնեստ Հեմինգուեյ

1_zrn56LG3goX8FvPOFbo5Lg

Այն հին, բարի ժամանակներում Հորթընս Բեյը անտառահատների քաղաք էր։ Չկար այնտեղ մեկը, որին լսելի չլիներ լճի մոտակայքում գտնվող գործարանի հզոր սղոցների ձայնը։ Ու եղավ մի տարի, երբ հատելու գերան այլևս չկար։ Անտառանյութ փոխադրող նավերը եկան, մտան ծովախորշ ու բեռնվեցին սղոցարանի տարածքում դարսված փայտով։ Փայտի բոլոր դարսուկները տեղափոխեցին, տարան։ Հսկա սղոցարանի եղած-չեղած բոլոր շարժական սարքավորումները մի ժամանակ գործարանում աշխատած մարդիկ տարել-բարձրացրել էին բեռնանավերի վրա։ Читать далее

Ներսը և դուրսը։ Հերման Հեսսե

Alternative-Hermann-Hesse-pic

Կար մի մարդ Ֆրիդրիխ անունով, որը պարապում էր հոգևոր առարկաներով և տիրապետում էր բազմապիսի գիտելիքների: Սակայն նրա համար էական չէր, թե այդ գիտելիքը կամ միտքը ինչպիսին կլիներ, նա պարզապես սիրում էր մտածողության մի որոշակի եղանակ, իսկ մյուսներն արհամարհում էր և խորշանք ուներ նրանց հանդեպ: Այն, ինչը նա սիրում էր և ինչի նկատմամբ հարգանք էր տածում՝ տրամաբանությունն էր, այդ այնքան հրաշալի մեթոդը, և ապա միայն ընդհանրապես այն, ինչը նա «գիտություն» էր անվանում:

«Երկու անգամ երկու հավասար է չորսի»,– հոգու թրթիռով արտասանում էր նա,– «դրան եմ ես հավատում, և այս ճշմարտությունից ելնելով միայն պետք է մարդուս միտքը գործի»: Читать далее