Երկնքի դարպասների մոտ։ Խորխե Բուկայ

1200px-Jorge_BucayԵրկնքի դարպասների մոտ մի անգամ հավքվեցին մի քանի հարյուր հոգի, տղամարդ և կին, ովքեր այդ օրն էին մահացել: Սուրբ Պետրոսը, դրախտի դարպասների ապագա պահապանը, կարգավորում էր շարժումը: Читать далее

Լեռ Կամսար։Գրական կյանքը երկրորդ աշխարհամարտից հետո

Լեռ-ԿամսարԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ՕՐԵՐ

1945թ. (ամիսը չի նշված)
(Սկիզբը չի կարդացվում)
…………………………………………………………………………………………………………………
Մայիս՞՞՞
Երկուշաբթի 27․– Յոթը տարի է աքսորէ վերադարձեր եմ ու դեռ պետությունը չի արտօներ զիս գրելու: «Քիչ մըն ալ պետք է սպասել». կըսէ:
․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․
Ես հույսս <կտրեր> եմ բոլորովին:․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․
Ճիգ կթափեմ գրող չըլլալ, մեռնել որպէս գրող՝ չեմ կրնար: Ամբողջ 35 տարի գրելուս համար շատ դժվար կուգա։
Ես առաջ կկարծէի, թէ գրող ըլլալն է դժվարը, այժմ կտեսնեմ, որ չգրող ըլլալն ավելի ծանր է , քան գրող:
Читать далее

Եղիշե Չարենցի նամակը Լեյլիին

 

leyli1

Այս անգամ արդեն այնքան կարոտով եմ գրում (կարոտ-тоска) «սիրելի Լեյլի», որ կարծես գրում եմ Արևին, Աշխարհին ու Մարդուն-այսինքն նրանց, որ սիրում եմ ամենից ավելի և սիրում եմ այնպես, ինչպես մանկությունն են սիրում:
Լեյլի ջան, Լեյլի, Լեյլի. լավ Լեյլի: Այնքան կարոտել եմ քեզ, Լեյլի: Ասում եմ ինձ. կար մի հին աշխարհ. անունը-Նայիրի: Իմն էր այդ աշխարհը-Նայիրին: Արև էր- Լույս, կապույտ, հեռու: Մրգեր կային՝ խաղող, ինչքան շատ,-բատիստե դեղձեր. դեղձեր՝ շրթունքների նման թավ, աղջկա այտերի նման դեղձեր, սեխը-ոսկեկոնք Շամիրամ-ախ, ինչ հիմար անասուններ են նկարիչները, որ մրգեր նկարելիս գրում են «Natur mort»-մեռած են իրենք, և ոչ թե մրգերն են «մեռյալ»: Ուզում եմ շոգ-շոգ-շոգ լինի, Լեյլի, երկինք լինի-կապույտ-կապույտ, ինչպես պողպատի, կամ ծովի փայլը,-մրգեր լինեն-շատ, հասուն, գույնզգույն-և լինի Լեյլին-Լեյլու աչքերը լինեն և ժպիտը խայթող (շոգ արևի նման):
Читать далее

Քառասուն նամակ կնոջս։ Նադեր Էբրահիմի

nader-ebrahimiՆԱՄԱԿ ԵՐՐՈՐԴ

Տիկի՛ն, իմ առատաձեռն ու անկարոտ տիկի՛ն,
Քո՝ այդ քչապահանջությունն ինչպե՜ս է կոտրում սիրտս…
Քո՝ ոչինչ չպահանջելը, եղածով գոհանալը…
Ակնկալող աչք ու ձեռք ու լեզու չունենալը և ցանկապատից այն կողմ չնայելը քո…
Երանի ինչ-որ դժվարին ու անհնար գործ պատվիրեիր, որպեսզի ես հանուն քեզ՝ այն դարձնեի դյուրին ու հնարավոր…
Երանի ինչ-որ բան ուզեիր՝ բացարձակապես չգտնվելիք, որպեսզի ես ի հայտ բերեի այն քեզ համար … Читать далее

Սարդոստայնը։ Ակուտագավա Րյունոսկե

hqdefault

Մի անգամ Բուդդան միայնակ շրջում էր դրախտային լճակի ափին:

Ողջ լճակը ծածկել էին մարգարտափայլ ճերմակությամբ լոտոսները, նրանց դեղին միջուկները շուրջբոլորն անբացատրելի-անուշ բուրմունք էին սփռում:

Այդժամ դրախտում առավոտ էր:

Բուդդան մտորմունքի մեջ կանգ առավ եւ հանկարծ ջրի հայելում տեսավ լոտոսի լայն տերեւների մեջ առկայծող այն ամենը, ինչ կատարվում էր խորը ներքեւում, Լոտոսի լճակի հատակին: Читать далее

Սյուզի Սարգսյանի ֆեյսբուքյան էջից

28618869_2284229365137190_3143212496503165783_oԱնկեղծանում եմ, նեղացրել էր ինձ թագավարակը, ես համաձայն չէի իր մեղքով առաջացած դրության հետ։ Իմ պարագայում, հեռու իմ տնից, իմ սիրելի Երևանից, Հայաստանից (տարբեր ուժեղագույն իմ սերերը, դրա համար չեմ գրում իրենցից ուղղակի մեկը), իմ ընկերներից, իմ շատ սիրելի աշխատանքից։ Այնքան նեղացած էի, որ անգամ, իմ շատ սիրելի գրական ակումբի նյութերը չէի կարդում, որոնք երբե՛ք չէր եղել, որ չկարդայի, բաց էի թողել, սիրտ չունեի կարդալու, բայց բոլորը չկարդացվածները իմ անձնական պահոցում խնամքով պահել էի՝ անպայման կարդալու պայմանով, որովհետև գիտեմ, որ ամեն մեկը մի գանձարան է բացելու իմ առջև ու չկարդացած, բաց թողնված նյութ չի եղել, այս 3 տարվա գրական ակումբի պատմության մեջ։ Եվ ահա, երեկ այդ օրն էր, կարդացի Լ. Լ. ի Աղե Արձանը, կարդում ու կարդում էի, անկուշտի պես, ամեն նախադասությունը ծամելով ու մարսելով, երկա՜ր, այնպիսի աննկարագրելի հանգստություն եկավ, խաղաղվեցի, երջանկացա, սիրեցի, լցվեցի, հարստացա, ներեցի թագավարակին։ Գնահատեցի, ահա ամենամեծ ու լուրջ ձեռքբերումս, չէ, չէի գնահատել մինչև այս պահը այսպես ուժեղ, դե, ո՞վ չգիտի, որ կարդալը լավ բան է, զուտ այդքանը, որ կարդալը այսքան մեծ, լայն հոգևոր թևեր է տալիս՝ խորությամբ հասկացա, դե գրական ակումբի նյութերը ջրի պես ինքնահոս եկել էին, հեշտ տրվել էին, ես էլ պարտաճանաչ լինելով, կարդացել էի մեկով շատ սավառնել, մեկով ոչ։ Բոլոր բաց թողնվածները մի շնչով կարդացի, շարունակեցի ապրել սիրով և հավատքով։ Շնորհակալ եմ, շշմելու սիրուն, տարբեր շերտերով մտածելու պատմություն։
Սիրով կիսվում եմ, կարդալ սիրող ընկերներիս հետ։

Աղե արձանը: Լեոպոլդո Լուգոնես

logunes-1Ահա, թե ինչպես պատմեց ուխտագնացը Սոսիստրատի ճշմարիտ պատմությունը.
– Նա, ով երբևէ չի եղել սուրբ Սաբաս վանքում, չգիտե, թե ինչ բան է ամայությունը: Պատկերացրեք չափազանց հիմավուրց մի շինություն` կառուցված Հորդանան գետի վրա, որի դեղնավուն ավազով ներծծված ջրերը, արդեն գրեթե բոլորովին նվաղած, սահում են դեպի Մեռյալ ծով` Սոդոմի խնձորենիների ու պիստակենիների թավուտների միջով: Այդ ողջ փոխարքայությունում մեն մի արմավենի կա, որի ճյուղերը ձգվում են վանքի պատերից վեր: Читать далее

Գրողի խոստովանություն։ Վիլյամ Սարոյան։ Վերլուծություններ

l-ZnYHXVuqZLԱնի Արղության, 9—դ դասարան

Հաճախ մենք մտածում ենք, որ գումարը, իշխանությունը, փողը, այդ ամենը մեր կյանքի իմաստն են, որ յուրաքանչյուր մարդ ձգտում է այդ ամենն ունենալ, սակայն ոչ բոլորն են այդ ամենին ձգտում… Վիլյամ Սարոյանն ապացուցում էր ամեն անգամ, որ նա գումարին չի ձգտում, որ ամեն բանի մեջ գումար չի փնտրում, որ ինչ-որ բան սկսելուց առաջ, ինքնազարգանալուց և նոր բան նախաձեռնելուց առաջ մի փորձեք այդ ամենի մեջ գումար հայթայթել, սակայն Վիլյամ Սարոյանը նաև նշում է, որ այդպիսի մարդկանցով հիանում է, մարդկանցով, ովքեր կարողանում են ամեն բանից փող հայթայթել, սակայն ինքը շատ իրավիճակներում ապացուցում էր, որ չնայած նրան, որ գրելուց բացի նա ուրիշ ոչ մի գործից գումար չի ստացել, և գրելը նրա գումար վաստակելու միջոցն է եղել, սակայն ի վերջո նա երբեք չի փորձել գրելով գումար աշխատել, երբեք պայմանագրեր չի ստորագրել, երբեք մարդկանց ցանկությամբ իր գրքերը չի գրել, չի փոփոխել ոչինչ գումարի դիմաց… Читать далее

Գրողի խոստովանություն։ Վիլյամ Սարոյան

1934 թվի հոկտեմբերի 15-ին հրատարակվեց իմ առաջին գիրքը` «Խիզախ երիտասարդը թռիչքաձողի վրա և այլ պատմվածքները»: 1934 թիվը միանգամայն մոտ է թվում, բայց փաստն այն է, որ արդեն քսան տարի է, ինչ ես գրում եմ: Այդ քսան տարիներին շատ բաներ պատահեցին, այդ թվում` և ինձ հետ:
Գրելուց բացի, որևէ այլ ճանապարհով գոնե մեկ դոլար չեմ վաստակել: Գրել եմ կարճ պատմվածքներ, պիեսներ, վեպեր, ակնարկներ, բանաստեղծություններ, գրախոսություններ, բազմազան մեկնաբանություններ, խմբագիրներին ուղղված նամակներ, անձնական նամակներ և երգեր:
Ոչինչ չեմ գրել պատվերով, պայմանագրով կամ փողի համար, թեպետ գրածներիս մեծ մասով փող եմ վաստակել: Եթե մի խմբագիր հավաներ պատմվածքս այնպես, ինչպես գրել էի, կարող էր գնել: Եթե պատվիրեր փոխել որոշ մասեր, չէի անի: Ոչ ոք չի պատվիրել: Մի խմբագիր կամայականություններ էր թույլ տվել Ծննդյան տոների առթիվ գրած մի կարճառոտ գործիս հանդեպ, և մի հեղինակ, որի խոհարարական գրքի համար նախաբան էի գրել անվճար, մի քանի տող էր ավելացրել` փորձելով ինձ հայրենասեր զինվոր ներկայացնել: Ես բողոքեցի խմբագրի և խոհարարական գրքի հեղինակի դեմ, բայց, իհարկե, վնասն արդեն կար: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ես որևէ քարոզչական բան չգրեցի, թեպետ մի շարք անգամներ ինձ հրավիրել են գրելու: Բանն այն է, որ քսան տարի շարունակ ես եղել եմ ամերիկացի գրող` լիովին ազատ ու անկախ: Читать далее