Ամենաանսպառ ժանրը։ Վիլյամ Սարոյան

f563c879b923b5_563c879b9279b.thumbՊատմվածքն անվերջանալի բան է: Զարմանալի է, թե այդ անսահմանության ինչպիսի՜ փոքր մասնիկ է հաջողվել մինչև հիմա ցույց տալ գրողներին ընդհանրապես, և ձևերից ինչքան քիչն է մատչելի մի գրողի` սա վերաբերում է նաև ինձ, վերաբերում է ավելի, քան մեկ ուրիշին:
Պատմվածքի բուն սյուժեի մեջ քիչ հնարավորություններ չեն թաքնված, իսկ մնացյալ ամեն ինչը, որը կազմում է պատմվածքը, հիրավի անսպառ է: Կյանքն անհատակ է, իսկ գրողի համար ամենաանհատակ ձևը պատմվածքն է: Քանի դեռ աշխարհում կան գրողներ, և քանի դեռ նրանք գրելու ցանկություն ունեն, պատմվածքն ազատ է ընտրել ցանկացած ձևը, իր համար վերցնել ցանկացած չափ, ցանկացած ոճ, անգամ ագատ է քարուքանդ անել թե առաջինը, թե երկրորդը, թե երրորդը: Читать далее

Реклама

Սրնգի երազանքը։ Հերման Հեսսե

hermann-hesse-1Ահա՛,- ասաց հայրս և ինձ մի փոքրիկ ոսկրե սրինգ տվեց,- վերցրո՛ւ սա և երբեք չմոռանաս քո ծեր հորը, երբ օտար երկրներում այս գործիքի օգնությամբ մարդկանց սրտերը ուրախացնես: Սա քո կյանքում կարևոր ժամանակ է, երբ դու աշխարհը պիտի ճանաչես և շատ բան սովորես: Ես այս սրինգը տալիս եմ քեզ, որովհետև դու այլ աշխատանք չես կատարում և միայն երգել ու նվագել ես սիրում: Միայն մտածի՛ր այն մասին, որ դու միշտ գեղեցիկ ու ուրախ երգեր կատարես, այլապես իզուր կլինի այն շնորհը, որով դու պարգևատրվել ես Աստծո կողմից:
Իմ սիրելի հայրիկը շատ բան չէր հասկանում երաժշտությունից: Նա գիտնական էր և մտածում էր՝ ես գործի կդնեմ գեղեցիկ սրինգը, և ամեն ինչ ինքնըստինքյան լավ կստացվի: Ես չէի ցանկանում կոտրել նրա հավատը, այդ պատճառով շնորհակալություն հայտնեցի նրան, սրինգը գրպանս դրեցի և հրաժեշտ տվեցի: Читать далее

Մենություն:Գի դը Մոպասան

mopasanճաշկերույթից հետո էր… Չափազանց զվարթ էինք: Ներկաներից մեկը` մի հին ընկեր, ինձ ասաց.
– Չէ՞իր ցանկանա քայլել Ելիսեյան դաշտերն ի վեր:
Ու մենք, ահա, մեկնեցինք տերևներով հազիվ զգեստավորված ծառերի տակով` հանդարտ քայլերով շարունակելով երկար զբոսանքը: Փարիզյան անորոշ ու տևական աղմուկից բացի ոչ մի ուրիշ ձայն չկար: Մի զովաբեր քամի փչում էր մեր դեմքին, աստղաշղթան ոսկեփոշի էր սփռում խավար երկնքում:

Читать далее

Երգը պատերազմի: Դինո Բուցատի

0_b9fa8_d9395780_xlԱրքան հսկայական, պողպատե ու ալմաստե գրասեղանից կտրեց հայացքն ու ականջ դրեց:

-Գրո ՛ղը տանի, այս ի՞նչ են երգում իմ զինվորները, -հարցրեց  նա:

Պալատի մոտով, Թագադրության հրապարակի վրա, իսկապես զորքեր էին անցնում` ուղղվելով դեպի սահման, անցնում էին՝ գումարտակը գումարտակի ետևից, ու քայլելով՝ զինվորները երգում էին: Նրանց կյանքը թեթև էր, որովհետև թշնամին արդեն փախուստի էր դիմել, ու այնտեղ` հեռավոր երկրում,  նրանց մնում էր լոկ վերցնել հաղթանակի դափնեպսակներն  ու փառքով վերադառնալ: Դրա համար էլ արքան ևս, իրեն հիանալի էր զգում ու լի էր վստահությամբ սեփական  ուժերի հանդեպ: Էլի մի քիչ, ու ողջ աշխարհը պիտի հպատակվեր իրեն: Читать далее

Փեսաս մի բեռ ցախ գողացավ: Վասիլի Շուկշին

1343196806_shukshin_cr11Վենյա Զյաբլիցկին՝ փոքր֊մոքր, նյարդային, պոռթկուն մի տղամարդ, տանը մեծ կռիվ սարքեց կնոջ ու զոքանչի հետ։

Գործից տուն եկավ ու պարզեց, որ իր համար կաշվե վերարկու գնելու նպատակով հավաքած դրամը կինը՝ Սոնյան, լրիվ քամուն է տվել և արհեստական կարակուլից մուշտակ գնել։ Սոնյան այսպես բացատրեց.

— Ասեմ ինչ, հանկարծ ստացան, բոլորն սկսեցին խլխլել․․․ Ես էլ մտածեցի, մտածեցի ու ինքս էլ առա։ Վեն, ոչի՞նչ, հա՞։

— Առա՞ր։– Վենյան չարացած կնճռոտվեց։— Լավ ա, գոնե սկզբից մտածեցիր, հետո առար։— Վենյայի երազանքը՝ կաշվե վերարկուն հագին, կոճակները բաց, հանգստյան օրով գյուղամիջով երբևիցե քայլելը, մնաց հեռու֊հեռվում։– Շնորհակալ եմ։ Մտածել ես մարդուդ մասին․․․ Ես քու մերը․․․

― Ինչ ես ասում։

― Ոչ մի բան, ամեն ինչ կարգին ա։ Ասում եմ՝ շնորհակալ եմ։

― Էլ ինչի՞ ես բերանդ շաղ տալիս։

― Ո՞վ ա շաղ տալիս։ Ասում եմ՝ ամեն ինչ կարգին ա։ Չեմ տեսնո՞ւմ, հագիդ բան չկա, բա մուշտակ չունենա՞ս․․․ Առանց մուշտակ հո չե՞ք կարա դուք։ Էդ ո՞նց կարելի ա ձեզ առանց մուշտակ․․․ Ձրիակեր շան որդիք։

Читать далее

Դաշնամուր: Վիլյամ Սարոյան

William-Saroyan-e1459950048498

― Ամեն անգամ, երբ դաշնամուր եմ տեսնում, հուզվում եմ, ― ասաց Բենը։
― Իսկապե՞ս հուզվում ես։ Ինչո՞ւ, ― հարցրեց Էմման։

― Չգիտեմ, ― ասաց Բենը։ ― Եթե չես առարկում, մտնենք այս խանութը և անկյունի փոքրիկ դաշնամուրը փորձենք, լա՞վ։

― Նվագել գիտե՞ս, ― հարցրեց Էմման։

― Դժվար թե նվագել անվանես այն, ինչ ես եմ անում։

― Իսկ դու ի՞նչ ես անում։

― Կտեսնե՛ս, ― ասաց Բենը։ Читать далее

Ճպուռն ու մրջյունը: Սոմերսեթ Մոեմ

somerset_moem__luna_i_grosh._teatr._rasskazyԵրբ ես փոքրիկ տղա էի, ինձ ստիպում էին անգիր անել Լաֆոնտենի հայտնի առակները և ամեն մի առակի բարոյախոսությունը ինձ ջանասիրաբար բացատրում էին: Իմ սովորածների մեջ էր «Ճպուռն ու մրջյունը», որի նպատակն է ապացուցելու երիտասարդությանը, որ այս կատարելությունից հեռու աշխարհում աշխատասիրությունը վարձատրվում է, իսկ թեթևամտությունը` պատժվում: Այս սքանչելի առակում (ներողություն եմ խնդրում այնպիսի մի բան պատմելու համար, որ ամեն մի կիրթ մարդ քիչ թե շատ գիտի) մրջյունը լարված ամառ է անցկացնում, հավաքելով իր ձմեռվա պաշարը, մինչդեռ ճպուռը նստած խոտի ցողունի վրա իր համար երգում է: Գալիս է ձմեռը, և մրջյունը բավականաչափ ապահովված է պաշարով, իսկ ճպուռի մառանը դատարկ է: Վերջինս գնում է մրջյունի մոտ և խնդրում է մի քիչ ուտելիք: Այնժամ մրջյունը տալիս է իր դասական հարցը. Читать далее