Երբ քունը փրկություն է թվում: Հրանտ Մաթևոսյան

Միացման հղումը:

Տարիների հետ, ծերանալու հետ է, որ անընդհատ դառնում եմ երկրի պատկերին և ամեն երեկո, քնելուց առաջ մղձավանջի նման Հայաստանի լանդշաֆտը գալիս է առջևս: Եվ քունը փրկություն է թվում: Կուզենայի երկար-երկար քնել ու չարթնանալ, որպեսզի այդ մղձավանջը նորից դեմս չգա: Ավերված լանջեր, ավերված չափարներ, նորոգելու կարոտ տներ, վատ ճանապարհներ, թունավորված ջրեր — սա մի երկրում, որը ժամանակին ծաղկած երկիր է եղել: Կուզենայի երկիրս նորոգվեր, էդ հողագույն լանջերը կարողանայինք ծաղկեցնել, էդ չափարներն ու հնացած տները, աղտոտ գյուղերը, ավերված այգիները, թունավորված ջրերը

Читать далее

Երգը պատերազմի։ Դինո Բուցատի

Հղումն այստեղ։

Արքան հսկայական, պողպատե ու ալմաստե գրասեղանից կտրեց հայացքն ու ականջ դրեց:

-Գրո ՛ղը տանի, այս ի՞նչ են երգում իմ զինվորները, -հարցրեց  նա:

Պալատի մոտով, Թագադրության հրապարակի վրա, իսկապես զորքեր էին անցնում` ուղղվելով դեպի սահման, անցնում էին՝ գումարտակը գումարտակի ետևից, ու քայլելով՝ զինվորները երգում էին: Նրանց կյանքը թեթև էր, որովհետև թշնամին արդեն փախուստի էր դիմել, ու այնտեղ` հեռավոր երկրում,  նրանց մնում էր լոկ վերցնել հաղթանակի դափնեպսակներն  ու փառքով վերադառնալ: Դրա համար էլ արքան ևս, իրեն հիանալի էր զգում ու լի էր վստահությամբ սեփական  ուժերի հանդեպ: Էլի մի քիչ, ու ողջ աշխարհը պիտի հպատակվեր իրեն:

Читать далее

Մեռնելուց մեռնել։ Աղասի Այվազյան

Հղումը՝ այստեղ։

Ձկան խանութի մեջ ջրավազանը համարյա միշտ բերնեբերան լցված է կենդանի ձկներով: Դա հիմնականում Այղր լճի ծածանն է: Սովորաբար ձկները իրար վրա են լինում, խիտ-խիտ, ծանր-ծանր, անօդ ու անջուր: Դժվար է հասկանալ՝ նրանց ջուր է ավելի պետք, թե՞ օդ, որովհետև նրանք բոլորը իրար հարվածելով, իրար վրա ելնելով, բերանները ջրի միջից դուրս են հանում՝ մի պուտ օդ շնչելու համար… Գուցե  այդ նրանից է, որ ներքևում ջուր համարյա այլևս չկար, և եղածի մեջ էլ այլևս ոչ թթվածին կա և ոչ ձկի համար կենսատու որևէ բան… Այդպես նրանք, որոնելով  իրենց համար սննդի նվազագույնը, հարմարվում են օդին, ցանկանում են օդ, նույնիսկ պայքարում դրա համար…

Читать далее

Ավետարան ըստ Հավլաբարի։ Աղասի Այվազյան

Հղումը՝ այստեղ։

Հավլաբարից ամեն ինչ երեւում է։ Ամբողջ Թիֆլիսը իր ծակուծուկով՝ Շեյթան բազարը, Երեւանյան հրապարակը, Սապնի քուչան, Նարիղալան, Սուրբ-Սարգիսը, Սիոնը, հունական եկեղեցին… Հավլաբարից երեւում են պարոն Խատիսովի, Մելիք-Կազարովի տները, Թամամշեւի քարվանսարայը, Տեր-Օսիպովի, Զուբալովի թատրոնները, Գոգիլովի բաղնիքը… Հավլաբարից երեւում են տիկին Սալոմկայի խաժ աչքերը, մադամ Սուսաննայի ճերմակ ոտքերը, քալբատոնի Մերիի՝ ֆունիկուլյորին միշտ ուղղված, նրան հավասար պահած հպարտ կուրծքը…


Հավլաբարից երեւում են չարչի Մարտիրուզի ներքնակի մեջ հավաքած փողերը, բմբուլի գող Սոփոյի ճերմակ մազերը, Լոքո Սաքոյի կարկատանները… Հավլաբարից, տո՛, երեւում է Կոջորը, Բորչալոն, Շավնաբադին ու… Փարիզը։Հավլաբարից երեւում են Թիֆլիսի հարսանիքներն ու թաղումները, հիվանդություններն ու երազները… Հավլաբարից երեւում են Թիֆլիսի դարդերը։ Ու թե դարդերը շատ են տանջում քեզ, Հավլաբարից երեւում է Սարկիսովի գինու պադվալը՝ որտեղ «հարբելը արժե մի աբասի»։ Նշանակում է՝ ոչ թե գինին արժե մի աբասի, այլ դարդեր խեղդելու գինը մի աբասի է։ Խմիր ինչքան կարող ես։ Հարբելը արժի մի աբասի։ Գիտեն, որ դարդերը շատ են Թիֆլիսում, Հավլաբարի շուրջն ու Հավլաբարում… Հավլաբարում մարդիկ թասիբ են պահում, նամուսի համար իրար աչք են հանում, իրար սպանում են, իրենք իրենց են սպանում… Ու սիրում են սպանելու չափ, ատելու չափ, փախչելու չափ… Ու եթե սիրելուց դարդակոխ են լինում, ճարի մի աբասի ու գնա Սարկիսովի գետնափոր գինետունը։

Читать далее

Նամակ հորս` Գաբրիել Գարսիա Մարկեսին


Մարկեսի որդին` Ռոդրիգո Գարսիա Մարկեսը կինոգործիչ է:

The New York Times
Մայիսի 6, 2020

Գաբո,
Ապրիլի 17-ը մահվանդ վեցերորդ տարելիցն էր, և աշխարհը, ինչպես միշտ, լի էր մարդկանցով, որոնք վարվում են ապշեցուցիչ ու ստեղծագործ անգթությամբ, վսեմ մեծահոգությամբ ու զոհողությամբ և հաճախ այս ամենի միջակայքում:
Մի բան է նոր` համավարակը: Ինչքան գիտենք` այն ծագել է շուկայում, ու հենց այդտեղ էլ ցատկ արել կենդանուց դեպի մարդը: Վիրուսի համար սա գուցե փոքր քայլ է, իսկ իրականում` մեծ թռիչք: Երևույթը անկանխատեսելի արագությամբ այնքան զարգացավ, որ բնական ընտրությունից փոխակերպվեց փոքր, սակայն անհագ հրեշի: Բայց ինչ անարդար է վիրուսը հիշատակել նման բառերով, ու ես ցավում եմ, եթե խոսքերս վիրավորական հնչեցին: Այն պարզապես չի հանդուրժում մեր մեջ եղած որևէ հատուկ հիվանդություն: Եվ քանի որ կարողանում է, վերցնում է ու տանում: Մենք կարող հասկանալ սա, չէ՞ որ չունի որևէ անձնական շահախնդրություն:

Читать далее

Ով կարողանում է սիրել, երջանիկ է: Հերման Հեսսե

Քննարկմանը միացեք այս հղումով:
Որքան ավելի էի տարիք առնում և իմ կյանքում գտած փոքր բավականությունները ինձ սկսում էին անհամ թվալ, այնքան ավելի պարզ էր դառնում, թե որտեղ պետք է փնտրեմ երջանկության ու կյանքի աղբյուրը։ Ես իմացա, որ սիրված լինելը ոչինչ է, սիրելը, սակայն, ամեն ինչ։ Եվ ես ավելի ու ավելի էի հակված տեսնելուն, որ այն, ինչը մեր լինելիությունը արժեքավոր ու ուրախալի է դարձնում, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ մեր զգացմունքները և հույզերը։ Որտեղ էլ երբևէ Երկրի վրա ինչ-որ բան եմ տեսել, որը կարելի էր «Երջանկություն» անվանել, ապա այն կազմված է եղել հույզերից։ Читать далее

Սիմոնի թաղումը: Նարինե Աբգարյան

Հանդիպման հղումը:
Այինանց Սիլվիայի ամուսինը մահացավ: Չես ասի, թե նրա մահը մարդկանց համար անակնկալ էր. ախր Սիմոնը ութսունից հաստատ ավելի էր, ավելի ճիշտ՝ իննսունից մի տարի պակաս: Սակայն վշտացան անխտիր բոլորը. Սիլվիայի մարդը ընկերության համար հոգի էր տալիս ու բոլորի սիրելին էր:
Նա թափով ու բուռն կյանքով էր ապրում, ոչ մի բանից զուրկ չէր մնում, ուտում էր՝ ոնց որ վերջին անգամը լիներ, խմում էր՝ ասես վաղվանից «չոր օրենք» էին հաստատելու և խմիչքի համար մահապատժի էին ենթարկելու: Այդ պատճառով Սիմոնը նախաճաշում էր գինով (որպեսզի առույգ լինի), ճաշում թթի օղիով (կանխելու համար այրոցը), ընթրում էր հոնի օղիով (որպեսզի ամուր քնի): Читать далее

Հայը և հայը: Վիլյամ Սարոյան

Միացեք այս հղումով:

Ուշ գիշերով Ռուսաստանի Ռոստով քաղաքում մի գարեջրատան մոտով անցնում էի, երբ սպիտակ վերնազգեստով մի սպասավորի տեսա, որն անպայման հայ էր, և, ուրեմն, մոտեցա, հարցրի.

-Իմա՞լ ես, տնավե՛ր, իմա՞լ ես:

Չգիտեմ` ինչից հասկացա, որ հայ է, բայց հասկացա: Պատճառը միայն թուխ դեմքը չէր, ոչ էլ բարձր ու ծուռ քիթը, ոչ էլ թանձր ու խիտ գանգուրն ու խորադիր աչքերը: Բարձր ու ծուռ քիթ, խորադիր աչք, խիտ գանգուրներ շատերն ունեն, բայց հայ չեն: Մեր ցեղը զարմանալի մի ցեղ է, և ես ճամփա եմ ընկել Հայաստանը գտնելու: Ցավում եմ, ձեզ տխրեցնելու եմ, պարոնա°յք, բայց պիտի ասեմ, որ Հայաստան չկա: Читать далее