Ճայերը: Իլիաս Վենեզիս

VENEZIS-Ilias-360x240Իլիաս Վենեզիս

Կղզին, որ գտնվում է Լեսբոսից հյուսիս, Պետրայի և Մոլիվոսի միջև, մերկ է ու ամայի: Անգամ անուն չունի, և այդ կողմերի ձկնորսներն այն ուղղակի անվանում են «կղզի»: Նույնիսկ ծառ չկա այնտեղ, միայն թփեր են: Երեք մղոն այն կողմ Լեսբոսի սարերն իրենց ուրվագծերով, իրենց ընթացով ու գույներով անխռով մի ներդաշնակություն են ստեղծում: Այս պերճության կողքին բուսազուրկ կղզին իր հատու գծերով էլ ավելի ամայի է թվում: Ասես Աստված մոռացել էր նրան, երբ արարում էր ցամաքն ու ստեղծում ծովերը:
Բայց այս լերկ հողաշերտից ամառային օրերին կարող ես տեսնել, թե ինչպես է արևը սուզվում անծայրածիր ծովը: Այդ պահերին գունազարդվում են ջրերն ու փոփոխվում երանգները՝ անընդհատ, ամեն վայրկյան, կարծես հալելով մեղմ ալիքներում: Իսկ պարզկա, անմշուշ երեկոներին կարող ես նշմարել Աթոնի սարերը, որ վեր են խոյանում ծովից և կամաց-կամաց նորից հանգչում իջնող գիշերվա մեջ: Այդ ժամին ծեր Դիմիտրիսը՝ ամայի կղզու միակ բնակիչը, կանի օրվա իր վերջին գործը, որը նրան կապում է մարդկանց ու կյանքին: Նա կվառի փարոսի լույսը: Լույսը կսկսի վառվել, հանգչել, նորից ու նորից, նույն ընդմիջումներով, անզիջում ու անխուսափելի, ինչպես կյանքի մութ ուժերը, ինչպես մարդու ճակատագիրը, ինչպես մահը: Читать далее

Реклама

Դեղձանիկը՝ նվեր: Էռնեստ Հեմինգուեյ

gty_ernest_hemingway_sr_140213_33x16_1600Գնացքն արագ սլանում էր երկար կարմրաքար մի տան կողքով՝ բոլորված պարտեզով ու չորս սաղարթախիտ արմավենիներով, որոնց շուքի տակ սեղանիկներ կային ծվարած։ Ճանապարհի մյուս կողմում ծովն անհուն իր թևերն էր տարածել։ Հետո ավազաքարե ու կավե դարալանջեր էին գնացքին ընդառաջ վազում, իսկ ծովն այլևս կարճ մի ընթացք էր հայտնվում հեռու ներքևում՝ ժայռերի ներքո։

— Ես սրան Պալե՛րմոյից առա,— ասաց ամերիկուհին։— Մենք էնտեղ ընդամենը մի ժամ մնացինք, դա կիրակի առավոտն էր։ Ծախողն ուզում էր, որ դոլարով վճարեմ, ու նրան մեկուկես դոլար տվեցի։ Իսկապես լավ է երգում, չէ՞։ Читать далее

Խեղճուկրակ արաբը: Վիլյամ Սարոյան

saroyanԽոսրով քեռիս, ինքը զայրացկոտ և արտակարգ տխուր մարդ, մի տարի բարեկամացավ հին երկրից գաղթած կարճահասակ մարդու հետ, որ ներքուստ ժայռի նման հանդարտ էր, և որի տխրությունը արտահայտվում էր ծնկից փոշու հատիկ թռցնելով ու երբեք չխոսելով։

Այս մարդը արաբ էր, անունը՝ Խալիլ։ Ութ տարեկան տղայից խոշոր չէր նա, բայց, ինչպես իմ Խոսրով քեռին, շատ խոշոր բեղեր ուներ։ Վաթսունը անց էր հավանաբար։ Չնայած բեղերին, սակայն, նա հոգով ավելի երեխայի, քան հասուն մարդու նման լինելու տպավորություն էր թողնում։ Աչքերը երեխայի աչքեր էին, բայց ասես լցված էին տարիների հուշերով, երկար տարիների, որոնց ընթացքում բաժանված էր եղել խորապես սիրելի բաներից, ինչպես գուցե իր բնիկ երկրից, իր հորից, մորից, եղբորից, իր ձիուց կամ մի որևէ այլ բանից։ Читать далее

Ինչո՞ւ գրել: Ժան-Պոլ Սարտր

2391885

Շվեդական ակադեմիան 1964-ին գրականության բնագավառի իր Նոբելյան մրցանակը շնորհում է Ժան-Պոլ Սարտրին, սակայն վերջինս հրաժարվում է մրցանակից՝ չցանկանալով պարտական լինել որևէ սոցիալական ինստիտուտի և դրանով վտանգել իր անկախությունը։

(հատված «Ի՞նչ է գրականությունը» էսսեից)

Գրել` նշանակում է քողազերծել աշխարհն ու միաժամանակ այն առաջակել որպես պարտականություն ընթերցասերի մեծահոգությանը: Գրել` ասել է թե դիմել այլոց գիտակցությանը` ընդունելու էականը որպես էության ամբողջություն: Գրել` նշանակում է ցանկանալ ապրել այդ էականը միջնորդ մարդկանց կողմից: Սակայն ինչպես իրական աշխարհի մի մասն իրեն գործողության մեջ է դրսևորում, այնպես էլ մյուս մասը չափն անցնում է` այն փոփոխելու համար: Վիպասանի աշխարհն անմտություն կարտահայտեր, եթե չբացահայտվեր հեղինակի գերազանցելիությունը: Դա հաճախ է նկատելի եղել: Պատմության մեջ նպատակն իր գոյության իմաստը բխեցնում է ոչ թե նրան վեր հանող նկարագրությունների քանակից և երկարությունից, այլ տարաբնույթ կերպարների միջև առկա բարդ կապերից: Читать далее

Կորսված օրերը: Դինո Բուցատի

0_b9fa8_d9395780_xl

Մի քանի օր հետո, ինչ դարձել էր շքեղ ամառանոցի տեր, Էռնեստ Կաձիրան տուն վերադառնալով, հեռվից նկատեց մի մարդու, ով մի արկղ ուսերի վրա դրած` դուրս ելավ ցանկապատի երկրորդական դռնից ու այն դրեց մի բեռնատարի վրա: Չհասցրեց հասնել նրան` նախքան նա կմեկներ: Այդժամ նստեց մեքենան ու գնաց նրա ետևից: Բեռնատարը գնաց երկար, մինչև քաղաքի ամենահեռու ծայրամասը ու կանգ առավ մի ձորի պռնկին:
Կաձիրան իջավ մեքենայից ու գնաց տեսնելու: Անծանոթը վայր բերեց արկղը բեռնատարի վրայից, ու մի քանի քայլ անելուց հետո, այն շպրտեց քարափին, ուր լցված էին արդեն հազարավոր այդպիսի արկղեր: Читать далее

Կաթիլը: Դինո Բուցատի

12

Ջրի մի կաթիլ է բարձրանում աստիճաններով: Լսու՞մ ես: Մեկնված մահճակալի վրա, մթության մեջ, hետևում եմ նրա հանելուկային ընթացքին:
Ինչպե՞ս է անում: Թռչկոտո՞ւմ է: Տի՛կ, տի՛կ,- լսվում է մերթ ընդ մերթ: Հետո կաթիլը կանգ է առնում և գուցե ողջ մնացյալ գիշերն էլ ձայն չի հանում:
Եվ սակայն, շարունակում է բարձրանալ: Աստիճան առ աստիճան, գնում է վեր, ի տարբերություն մյուս կաթիլների, որոնք իջնում եմ ուղիղ ընթացքով` ենթարկվելով ձգողականության ուժին, ու վերջում բոլորին հայտնի մի փոքր չլմփոց են արձակում:
Իսկ սա` ոչ. հետզհետե վեր է ելնում հսկա շենքի E մուտքի աստիճանավանդակներով:
Այդ կաթիլը մենք չէ, որ նկատեցինք` նրբազգաց ու տպավորվող մեծահասակներս, այլ առաջին հարկի մի սպասուհի-աղջնակ, տգեղ, պստիկ, անտեղյակ մի արարած: Նա դա նկատեց մի իրիկուն, ուշ ժամի, երբ բոլորն արդեն գնացել էին քնելու: Քիչ անց, այլևս չդիմացավ, իջավ մահճակալից ու վազեց արթնացնելու տիրուհուն: Читать далее