Ձեռքդ ետ տար ցավի վրայից։ Վանո Սիրադեղյան

Տաքսին երեք հոգի էր տանում: Վարորդը առաջարկել էր, մենք էլ արագ համաձայնել էինք երկուական ռուբլի ավելի տալով՝ թեթև ճանապարհ ընկնել: Ինձ հետ տարիքով մի կին էր ետևը նստած, և այդ վաղ ճաղատացած, կարճլիկ տղամարդն էր, վարորդի կողքին: Երևանից այնպիսի թափ էինք առել, որ բացառվում էր միանգամից զրույց սկսելը: Կարծես սպասում էինք շունչներս տեղը գա: Արագություն կլանել էր ոչ միայն վարորդին, այլև ուղևորներիս: Աշտարակն անցանք՝ դարձյալ լուռ էինք: Ապարան չհասած… ճաղատս խայթվածի նման շուռ եկավ ու պայթեց՝ «Բա սա օրենք է՞», և չլռեց մինչև Կիրովական:  

Читать далее

Անիվների տակ։ Աղասի Այվազյան 

Մայակովսկի, Ջեկ Լոնդոն, Հեմինգուեյ. ամաչկոտ տղամարդիկ

Բարի մարդը կարծում է, թե ամբողջ շրջապատը բարի է: Ու զարմանում է, երբ հայտնաբերում է չարը նրանցից մեկի մեջ: Այդպես մինչև կյանքի վերջը, մեկիկ-մեկիկ հայտնաբերում է չարը: Ուժը ուժեղի համար բնական բան է, և ուժեղը նշանակություն չի տալիս ուժին, չի պրպտում, չի անջատում սովորականից: Քրեագետների ասելով` գողականների մեջ մի տարատեսակ կա, որ իրենք անվանում են` «հոգով գողական»:

Читать далее

 Շարժասանդուղք։ Գուրգեն Խանջյան

Վերևում, շարժասանդուղքի վերջում, այնտեղ, ուր սանդուղքին խռնված մարդկանց գորշ, անկանոն շարքը բարակում-աներևութանում է, մեզ բոլորիս հրապուրող, մշտապես լարված գայթակղության մեջ պահող Վարդագույն Լուսապսակն է՝ սանդուղքի բնակիչների իղձերի ու ձգտումների գագաթնակետը։ Բոլորս ենք ճգնում հասնել նրան, թեև ընթացքն անչափ դժվարին է և օրըստօրե ավելի է դժվարանում։ Դա է պատճառը, որ հիմա առավել զգուշավոր եմ դարձել և ո՜չ միայն չեմ վազում աստիճաններով, այլև չեմ էլ քայլում. պարզապես կանգնած եմ։

Читать далее

Ափսոս էր երեխան։ Վանո Սիրադեղյան

Երբ մարդը ժամանակ ունեցավ ու ետ նայեց, տեսավ, որ անցյալը սուզվում է մոռացության մեջ։ «Չի կարող պատահելե,-եղավ առաջին միտքը։ Ամեն անգամ, երբ հընթացս մի հայացք էր ձգել անցյալին եւ շտապ վերադարձել առօրյային, տպավորվել էր, թե այնտեղ ամեն ինչ կարգին է։ Որ այնտեղ, հիշողության դարանում օրերի ընթացքը տպված է անկորուստ, եւ միայն ժամանակ է պետք՝ պատկերաշարքը մտովի շարժման մեջ դնելու համար։ Բայց ահա ժամանակ ունեցավ եւ տեսավ, որ կյանքը իր հետքերը մի ծայրից ջնջում է։

Читать далее

Ներսուդուրս։ Գուրգեն Խանջյան

Հատված  անտիպ վեպից

Ձեռնափով զվարթ չլմփացրի գլուխս. նոր եմ սափրել, ողորկ է, ինչպես ձու, կինս տարակուսած նայում է, բայց հարցեր չի տալիս, նրա հայացքի մեջ ինչ-որ բան արմատապես փոխվել է, ծաղր կամ հանդիմանանք չկա, զարմանք է, հետաքրքրություն նույնիսկ. նոր բան է, բայց ես նրա նորույթը քննելու ժամանակ և մտադրություն չունեմ` անվերջ փոքր բաներն ինձ հետաքրքիր չեն: Մուգ ակնոցը, որ օրերս եմ գնել, դրեցի արծվաքթիս, կարճ խուզած մորուքս սանրեցի, արծաթյա գանգը հագցրի ճկույթիս` նայեցի հայելուն` տեսքս ռոք համերգի գնացողի է, և դա անհամապատասխան չէ` հեղափոխությունն ընդհանրություն ունի՛ ռոքի հետ:
Աղմուկ է տանը, այս շենքում մշտական աղմուկ է, թխկոց-դմփոց, ճիչ-գոռոց… Երեխաներն են, թեև ծնողներն էլ մի բարի պտուղ չեն, ինչպես ասված է` պտուղը ծառից հեռու չի ընկնում. բռնես` ծեփես պատերով ծառ ու պտուղ…

Читать далее

Մոգական ռեալիզմ։ Լիլ Արամի

Արթնանում եմ։ Բոլորս տանն ենք։ Բացի պապիկից։ Հայրս ասաց՝ բարձրացել է տանիք։ Ինչու՞։ Պատրաստվում է մեռնել։ Էլի՞։ Հաղորդեց՝ մեռնում է՝ բարձրացավ։ Սա արդեն երրորդ անգամ է տեղի ունենում։ Նախորդին պնդեց՝ առաջին մեռնելուն անպատրաստ էինք, խառնվել էինք իրար, ընկել հյուրերին գոհացնելու հետևից ու անտեսել իրեն։ Նույնիսկ դժգոհել էր՝ երեք օր շարունակ խոհանոցից դուրս չէի եկել մոտը նստելու։

Читать далее

Հեքիաթ զամբյուղի մասին.Հերման Հեսսե

«Այս թերթիկն առանձնապես հաջողված է, քանի որ առանց սովորելու եմ ուրվագծել: Եվ ինչպիսի հետաքրքիր կնճիռ է իմ քթի կողքին: Երեւում է, որ ես Մտածողից ինչ-որ բան եմ կրում իմ մեջ կամ ինչ-որ ձեւով նմանվում եմ նրան: Ես ուզում եմ միայն, որ բերանիս անկյունը փոքր-ինչ ձգվի, քանի որ ես այդպիսով թախծոտ տպավորություն եմ թողնում»,- ինքն իրեն մտորում էր նա:

Читать далее

Եկատերինա Սադուր․ «Չարչարանաց․․․»․ հատված պատմվածքից

Մի քանի տարի առաջ Օպտինի անապատում մենք ապրում էինք ծերուկ Լևի խրճիթի սենյակներից մեկում, ուր վառարան կար ու պատուհանագոգին՝ լուսամփոփ։ Մարտ ամիսն էր՝ սառած ու սևացած ձյունով։ Ամսվա վերջին օրերն էին, և նոր-նոր սկսվել էր Չարչարանաց շաբաթը։ Առավոտյան և երեկոյան գնում էինք ժամերգության։ Երեկոյան ժամերգությանը երկար աղոթում էինք վանքի դատարկ կիսախավարում, և մինչ մեզնից մեկը մեղքերի թողություն էր խնդրում՝ կիսաձայն մրմնջոցով, մյուսն այնքան էր հետ գնում, որ բառերը լրիվ անվերծանելի էին դառնում։
Քնից առաջ հատկապես նկատելի էր լինում, թե ինչպես է տաքուկ անկյունում՝ սրբապատկերների առաջ, մեղմ, քնքուշ լույսով շողում վարդագույն, լռիկ կանթեղը։

Читать далее

Ինչպես խաղաղ պատրաստվել մահվան։ Ումբերտո Էկո

Apr 1995 , Milan: writer Umberto Eco with his typical pipe, during a book presentation in Feltrinelli bookshop

Վստահ չեմ, որ ինքնատիպ բաներ պետք է ասեմ, սակայն հարկ եմ համարում նշել, որ մարդկային էակի մեծագույն խնդիրներից մեկը մահվան հետ առճակատումն է: Կարծես թե խնդիրն ավելի բարդ է աթեիստների համար (Ինչպե՞ս կանգնել մեզ սպասվող ՈՉՆՉԻ առջև), բայց վիճակագրության համաձայն՝ այս խնդիրը ծառացած է նաև մի շարք հավատացյալների առջև, որոնք վստահաբար կրկնում են, որ մահվանից հետո կյանք կա, սակայն կարծում են, երկրային կյանքն այնքան հաճելի է, որ այն լքելն իսկապես ափսոս է: Այո՛, նրանք իսկապես փափագում են միանալ հրեշտակների երգչախմբին, բայց հնարավորինս՝ ուշ: Ակնհայտ է, որ առաջ եմ քաշում այն հարցը, թե ինչ է նշանակում ստեղծված լինել Մահվան համար կամ պարզապես ընդունել, որ բոլոր մարդիկ մահկանացու են: Հեշտ է սրա մասին խոսել, երբ խոսքը գնում է Սոկրատի մասին, բայց դժվար` երբ մեր մասին է: Ամենադժվարը կլինի այն պահը, երբ կգիտակցենք, որ տվյալ պահին դեռ գոյություն ունենք, իսկ դրան հաջորդող պահին`ոչ:

Читать далее

Ամպերի մասին։ Գրիգ

Փողոցով քայլելիս երբեք չես իմանա, թե ով կգտնի քեզ: Շրջանցիր ջրափոսերը, շատ ես մտածում, արդեն մոռացել ես տանդ հասցեն… Ձեռքերդ գրպաններումդ անցիր փողոցը, դու ճշմարտություն ես փնտրում, բայց քաղաքը շատ փոքր է քո փնտրածի համար: Քաղաքում կգտնես ագռավներ ու վախեր միայն… Զգույշ եղիր, քեզ լավ նայիր…

Читать далее