Թե ինչպես«անհետացավ» բանաստեղծությունը։ Հովհաննես Գրիգորյան

maxresdefault-1-12Գրական թերթ», 1970, 6 նոյեմբերի

Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ կլիներ հայ ժողովրդի մշակույթի վիճակը, եթե մենք մյուս ազգերից փոխ չառնեինք ջութակը: Եվ երբ այժմ ջութակը կատարում է կոմիտասյան «Կռունկը», մենք ասում ենք` չկա ավելի ազգային բան, քան սա: Եվ բոլորովին չենք հիշում, որ ջութակը հայկական, ուրեմն նաև ազգային գործիք չէ:

Ոչ ոք չի կարող պնդել, որ հայերն են գրել առաջին բանաստեղծությունը: Ուրեմն սխալ կլիներ նաև կարծել, որ բանաստեղծություն գրելը ազգային երևույթ է: Վերցրե՞լ ենք ուրիշից. ճիշտ ենք արել: Читать далее

Գրական նամականի։ Երեք սիրային նամակ

Մոնտեսքիոյի նամակը Մարկիզուհի դը Գրավին

250px-Montesquieu_1

Եվ չկա օր, որ ես չմտածեմ այս խորը լռության մասին։ Միայնությունը, որտեղ ես գոյատևում եմ, ինձ վիշտ ու խորը թախծանք է բերում։ Դեռ յոթ կամ ութ ամիս ես ստիպված եմ մնալ այս երկրում պատվի և որոշ ընտանեկան խնդիրներ լուծելու համար․ես քաջ գիտակցում եմ, թե որքան թանկ պետք է վճարեմ այս ժամանակի համար։
Սա իմ վերջին նամակը կլինի, ես քեզ այլևս չեմ անհանգստացնի։ Միայն մի խնդրանք ունեմ․ հավատա՛, որ ես քեզ դեռ սիրում եմ, թերևս սա միակ բաննէ, որ ես տակավին կարող եմ քեզնից ակնկալել։
Այրի՛ր այն բոլոր գրածներս, որ գիտես։ Ես երդվել եմ այլևս երբեք չգրել, քանի որինձ չհաջողվեց պահպանել այն միակ մարդուն այս աշխարհում, որին ես կցանկանայի դուր գալ։
Անվստահություննը, որն ինձ այս պահին համակել է, ամենածանրն է այն բոլոր դժբախտություններից, որոնցից ես վախենում եմ։ Տիկի՛ն, միայն կխնդրեմ սովորեցնել ինձ հասկանալ մի բան, որն ինձ ամբողջ կյանքում կհետաքրքրի։ Ինձ ուղղված Ձեր վերջին նամակն այնքան քնքույշ էր, ես այն հարյուր հազար անգամ վերընթերցեցի․ ես երբեք գլխի չէի ընկնի, որ այն վերջինը կլիներ։ Читать далее

Մարգարեն: Ջեբրան Խալիլ Ջեբրան

Մասնակցության հղումը տԵս այստեղ:

ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

Եվ խնդրեց հռետորը.

_ Ասա’ մեզ ազատության մասին:
Եվ նա պատասխանեց.
_ Քաղաքի դարպասների և ձեր օջախների մոտ ես
տեսել եմ, թե ինչպես եք դուք ծնրադրում և
խոնարհվում ձեր ազատությանը,
այդպես ստրուկներն են քծնում բռնակալի առջև
և փառաբանում են նրան, թեև նա սպանում է նրանց:
Այո, տաճարի պուրակում և ամրոցի ստվերում ես տեսել եմ,
թե ձեզանից ամենաազատներն ինչպես են իրենց ազատությունը
կրում որպես լուծ և ձեռնաշղթաներ:
Եվ իմ սիրտն արյունում էր, քանզի դուք
կարող եք ազատ դառնալ միայն այն ժամանակ,
երբ նույնիսկ ազատություն փնտրելու բուն ցանկությունն իսկ
բեռ կդառնա ձեզ համար և դուք կդադարեք ազատության մասին
խոսել որպես փնտրվող ու ձեռք բերվող բանի:
Դուք այն ժամանակ չեք դառնա իսկապես ազատ,
երբ ձեր օրերն ու ձեր գիշերները ազատ կլինեն կարիքից ու վշտից:
Այլ այն ժամանակ՝ երբ ձեր կյանքը գոտևորված կլինի
դրանցով, բայց դուք դրանցից վեր կբարձրանաք
մերկացած, առանց շղթաների:
Եվ ինչպե՞ս դուք վեր կբարձրանաք օրերից ու գիշերներից՝
եթե ձեր ըմբռնման արշալույսին չպոկեք այն կապանքները,
որոնցով դուք շղթայել եք ձեր միջօրեն:

Читать далее

Անցողական և անանցողական բայեր: Ալֆրեդո Պանձինի

Տեոդո´րո Ռավելլի, ո´չ, Ռավե´լլի Տեոդորո, ոտքի´: Ինքս ինձ հարց եմ տալիս, թե ի՞նչ եք ուզում անել դուք կյանքում: Չգիտեք, թե ովքեր էին Ատրիդները*, դուք շփոթում եք ուղղականը հայցականի հետ: Դուք այդպես էլ չհասկացաք, որ անցողական բայն անցնում է, մինչդեռ անանցողականը, հակառակը` չի անցնում: Է՜խ, Ռավելլի: Մյուս առարկաներից նույնքան տգետ եք, որքան իմից: Ֆրանսերենի դասախոսուհին իր մազերը կպռճոկեր (եթե դրանք ունենար), աշխարհագրության դասախոսը` լսելով ձեր անունը, ձեռքերը վեր բարձրացրած դուրս կթռչի, հումորային հերոսի նման: Բայց ինչպե՞ս կարելի է ապրել, ինչպե՞ս կարելի է հասնել ձեր տարիքին, հաղթանդամ, խոշոր, ինչպես կակաչը և ընդունակ չլինել տարբերակելու անցողականն ու անանցողականը: Եվ երբեք ոչինչ չանել: Դե հա՜, ես գիտեմ, դուք, Ռավելլի, երբեք ոչինչ չեք արել, բացի ծույլ-ծույլ պառկելուց, սա է հենց ամենածանր բանը:

Читать далее

Ծառերը։ Հերման Հեսսե

Hermann_Hesse_2

Առցանց քննարկման հղումը։

Ծառերն ինձ համար միշտ եղել են ամենահամառ քարոզիչները։ Ես հարգում եմ նրանց, երբ նրանք ամպերի մեջ և ընտանիքում են ապրում, անտառներում, պուրակներում։ Եվ էլ ավելի հարգում եմ ես նրանց, երբ նրանք առանձին են վեր հառնում։ Նրանք նման են միայնակներին։ Ոչ որպես ճգնավորներ, որոնք ինչ-որ ծանրությունից կոտրվել են, այլ ինչպես մեծ, մեկուսացած մարդիկ, ինչպես Բեթհովենը և Նիցշեն։ Նրանց կատարներին սոսափում է աշխարհը, նրանց արմատները հանգստանում են անվերջության մեջ։ Լինելով մենակ՝ նրանք իրենց չեն կորցնում, այլ  կյանքի ողջ ուժով ձգտում են միայն մի բանի՝ իրագործել սեփական, իրենց մեջ բնակվող օրենքը, իրենցից ինչ-որ բան ներկայացնել։
Читать далее

Սիրային երգ մահվան մասին։ Յասուլ Յունան

hqdefaultԱռցանց քննարկմանը միացի՛ր այս հղումով։ 

Գործող անձինք
Պառավ Ֆարհադ
Փուչիկ վաճառող

Բեմը զբաոսայգի է։ Մի պառավ ծաղկազարդ չադրայով և սպիտակ գլխաշորով, տխուր-տրտում և սպասման մեջ նստել է նստարանին։

ՊԱՌԱՎ- (Բեմով անցնող աներևույթ տղամարդուց հարցնում է)։ Ներեցե՛ք, պարոն, ժամը քանի՞սն է։ (Աներևույթ մարդը կանգնում և պատասխանում է)։
ՊԱՌԱՎ- Ասացիք յո՞թը։ Անչափ շնորհակալ եմ։ Թող Աստված քեզ զարդարի ծերությամբ։ (Անտեսանելի մարդը դուրս է գալիս բեմից)։ Ի՞նչ ասացի՝ զարդարի ծերությա՞մբ։ Ծերանա, որ ի՞նչ լինի։ Մենակությունից կփտի։ Թող Աստված քեզ ջահել տանի, որ պատվով այս աշխարհից հեռանաս։ (Զգում է, որ անտեսանելի մարդը վերադարձել և նայում է իրեն)։
Читать далее

Ընդմիջված չվերթ։ Անդրե Մորուա։ Վերլուծություններ

14079492_1767106040242121_2693828226448965203_nՔննարկման տեսանյութը

Արմինե Աբրահամյան

Մտորումներ ընթերցումից հետո

Մենք բոլորս այնքա՜ն տարբեր ենք: Տարբեր ենք՝ անկախ սեռից ու տարիքից: Բայց բոլորս նման ենք իրար, շա՜տ նման: Մեր հայացքները, թեկուզ տարբեր, միշտ ուղղված են դեպի անհասնելին, դեպի կատարյալը, «դեպ անհայտը սուրբ»… Որքա՜ն բարձր են մեր ձգտումերը, որքա՜ն կատարյալ են մեր երազանքները և որքա՜ն աղճատված ու անկատար է մեր կյանքը…

Պատրանքնե՞րն են իշխում մեզ, երազնե՞րն են առաջնորդում… Ինչո՞ւ, ինչպե՞ս դրանք իրականություն չեն դառնում: Ի՞նչն է մեզ խանգարում, որ արարենք մեր երազանքը, կյանքի կոչենք այն ու վայելենք: Գուցե իրապես սիրելու կարողությո՞ւնը… Չէ՞ որ բոլորս էլ մեծ ու անանց սիրո մասին ենք երազում… սիրելո՞ւ, թե՞ սիրված լինելու մասին… մտածելու բան է: Читать далее

Ընդմիջված չվերթ։ Անդրե Մորուա

citat-andrc3a9-maurois

Քննարկմանը կարող եք միանալ  այս հղումով։

– Ուզում եք լսել կյանքիս ամենաարտառոց պատմությու՞նը, -ասաց նա,- դժվարանում եմ ասել: Կյանքումս նմանատիպ պատմություններ շատ են եղել:

– Շատերը դեռևս չեն ավարտվել:
– Ի՞նչ եք ասում, արդեն ծերանում եմ, իմաստնանում: Այլ կերպ ասած հանգստանալու կարիք ունեմ: Այժմ երջանիկ եմ ինձ զգում, երբ երեկոյան մնում եմ մենակ` վերընթերցելով հին նամակներ կամ ձայնասկավառակներ լսելով:
– Անհնար է, որ Ձեզ այլևս չսիրահետեն: Դուք պահպանել եք երբեմնի նրբագեղությունը, և չեմ կարող ասել, թե ինչպիսի փորձը կամ միգուցե անցած հույզերի տառապանքներն անմեկնելի խորհուրդ են հաղորդում Ձեր դիմագծերին: Պարզապես անդիմադրելի է: Читать далее